Zaburzenia opr\u00f3\u017cniania p\u0119cherza lub jelit, p\u0119cherz neurogenny, zesp\u00f3\u0142 jelita dra\u017cliwego, choroba Hirsprunga, parcia nagl\u0105ce, popuszczanie moczu lub konieczno\u015b\u0107 cewnikowania p\u0119cherza, brudzenie bielizny lub przewlek\u0142e zaparcia, to problemy oko\u0142o 10% polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n
Wok\u00f3\u0142 metod leczenia i szans na wyleczenie, istnieje wiele sprzecznych lub fa\u0142szywych pogl\u0105d\u00f3w. Potwierdzone licznymi badaniami naukowymi fakty s\u0105 takie, \u017ce znaczna cz\u0119\u015b\u0107 chorych mog\u0142aby usprawni\u0107 dzia\u0142anie zwieraczy w stopniu, kt\u00f3ry uwolni\u0142by ich od wk\u0142adek, pieluchomajtek, zrezygnowa\u0107 z chirurgicznych metod leczenia, kt\u00f3re nie zawsze s\u0105 konieczne i nios\u0105 ryzyko powik\u0142a\u0144, zaprzesta\u0107 cewnikowania i opr\u00f3\u017cnia\u0107 p\u0119cherz bez wysi\u0142ku, odstawi\u0107 leki.<\/p>\n\n\n\n
Trzeba tylko zastosowa\u0107 odpowiednie metody leczenia. Jakie?<\/p>\n\n\n\n
Podstaw\u0105 skutecznego leczenia jest dobra diagnostyka, dlatego wa\u017cna jest \u015bcis\u0142a wsp\u00f3\u0142praca z lekarzem specjalist\u0105, kt\u00f3ry j\u0105 zleci lub wykona i zinterpretuje wyniki. Opr\u00f3cz bada\u0144 krwi i moczu,<\/p>\n\n\n\n
potrzebne s\u0105 badania obrazowe (USG, MRI), kt\u00f3re potwierdz\u0105 lub wyklucz\u0105 wady w budowie narz\u0105d\u00f3w, wymagaj\u0105ce korekty chirurgicznej. Pe\u0142ne badanie urodynamiczne, cystometria, profilometria, badanie ci\u015bnienie-przep\u0142yw, nie zawsze jest konieczne, ale niezb\u0119dne w przypadku podejrzenia p\u0119cherza neurogennego.<\/p>\n\n\n\n
Przy trudno\u015bciach z opr\u00f3\u017cnieniem p\u0119cherza, zaleganiem moczu, nawracaj\u0105cymi infekcjami, warto wykona\u0107 podstawowe badanie przep\u0142ywu moczu \u2013 uroprzep\u0142ywometri\u0119 (uroflow). To nieinwazyjne, bezbolesne badanie, polega na samodzielnym oddaniu moczu do lejka, po\u0142\u0105czonego z urz\u0105dzeniem do rejestracji tempa przep\u0142ywu moczu. Ocena napi\u0119cia mi\u0119\u015bni za pomoca palca, mo\u017ce wprowadza\u0107 w b\u0142\u0105d. Nie pozwala na okre\u015blenie stabilno\u015bci napi\u0119cia, czasu reakcji, warto\u015bci napi\u0119cia spoczynkowego. Wzmo\u017cone napi\u0119cie nie oznacza silnych mi\u0119\u015bni, lecz problemy neurologiczne. Jedyna, obiektywna ocena napi\u0119cia zwieraczy, jest mo\u017cliwa tylko w badaniu EMG, z elektrod\u0105 dopochwow\u0105 lub doodbytnicz\u0105.<\/p>\n\n\n\n
Farmakoterapia bywa pomocna, ale jest leczeniem objawowym, modyfikuje czynno\u015b\u0107 uk\u0142adu nerwowego lub mechanizm\u00f3w zwieraczowych, lecz ich nie usprawnia. Stosowana czasem przez lata, pomaga okresowo i cz\u0119sto powoduje uci\u0105\u017cliwe dzia\u0142ania uboczne.<\/p>\n\n\n\n
Nie jestem przeciwny farmakoterapii, je\u017celi jest konieczna w celu zapobiegania powik\u0142aniom, podnosi jako\u015b\u0107 \u017cycia, bo pozwala ograniczy\u0107 wizyty w toalecie i przespa\u0107 ca\u0142\u0105 noc chorym, kt\u00f3rych parcie na p\u0119cherz budzi kilkakrotnie. Jednak leczenie farmakologiczne powinno by\u0107 uzupe\u0142nione o celowane, dostosowane do potrzeb i mo\u017cliwo\u015bci pacjenta post\u0119powanie rehabilitacyjne.<\/p>\n\n\n\n
Cz\u0119\u015bci chorych, z niewielkim stopniem uszkodzenia mi\u0119\u015bni i nerw\u00f3w dna miednicy, mo\u017ce wystarczy\u0107 korzystanie z tzw. rehabilitacji uroginekologicznej, kojarzonej najcz\u0119\u015bciej z \u0107wiczeniami mi\u0119\u015bni dna miednicy, potocznie \u201emi\u0119\u015bni Kegla\u201d. Takich \u0107wicze\u0144 powinien nauczy\u0107 pacjenta przeszkolony fizjoterapeuta. Nauczy\u0107 i okresowo kontrolowa\u0107 post\u0119py leczenia. Uczenie si\u0119 \u0107wicze\u0144 mi\u0119\u015bni miednicy z kartki wr\u0119czonej przez lekarza urologa lub ginekologa to nie tylko strata czasu, ale mo\u017cliwo\u015b\u0107 pogorszenia zdrowia, wskutek dyskoordynacji pracy mi\u0119\u015bni p\u0119cherza i zwieraczy. Do dzi\u015b niestety, pokutuj\u0105 zalecenia \u0107wicze\u0144, poprzez zatrzymywanie moczu w czasie opr\u00f3\u017cniania p\u0119cherza. To stare, nieaktualne zalecenia, kt\u00f3rych szkodliwo\u015b\u0107 udowodniono w wielu badaniach. W najlepszym razie \u017ale wykonywane \u0107wiczenia spowoduj\u0105 rezygnacj\u0119 i przekonanie, \u017ce rehabilitacja jest nieskuteczna.<\/p>\n\n\n\n
Czy rehabilitacja uroginekologiczna, oparta na \u0107wiczeniach mi\u0119\u015bni dna miednicy i terapii manualnej jest zatem zawsze skuteczna? Nie, i istniej\u0105 ku temu wa\u017cne powody.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi przyczyn\u0105 dysfunkcji mechanizm\u00f3w zwieraczowych s\u0105 znacznego stopnia uszkodzenia unerwienia, to ani \u0107wiczenia, ani terapia manualna przez pochw\u0119 lub odbyt nie b\u0119dzie skuteczna.<\/p>\n\n\n\n
Co wi\u0119cej, w przypadku nawracaj\u0105cych infekcji dolnych dr\u00f3g moczowych, zalegania moczu lub dolegliwo\u015bci b\u00f3lowych miednicy: b\u00f3l\u00f3w cewki, vulwodynii, przewlek\u0142ych zapar\u0107, szczeliny odbytu \u2013 mo\u017ce wr\u0119cz nasili\u0107 objawy i zniech\u0119ci\u0107 do leczenia zachowawczego. Mam wiele pacjentek, roz\u017calonych, zniecierpliwionych i za\u0142amanych, miernymi efektami terapii vulwodynii poprzez uciskanie na \u015bciany pochwy i punkty spustowe b\u00f3lu. B\u00f3le nie tylko nie ust\u0119puje, ale wr\u0119cz si\u0119 nasila.<\/p>\n\n\n\n
Uszkodzone, pozbawione mieliny nerwy, nie zregeneruj\u0105 od uciskania mi\u0119\u015bni palcami.<\/p>\n\n\n\n
Nerwowo-mi\u0119\u015bniowy mechanizm opr\u00f3\u017cniania p\u0119cherza lub jelit jest bardzo skomplikowany i wra\u017cliwy, a kontrol\u0119 nad jego prawid\u0142owym funkcjonowaniem sprawuje m\u00f3zg. Nerwowe o\u015brodki sterowania czynno\u015bci\u0105 zwieraczy znajduj\u0105 si\u0119 w korze ruchowej, pniu m\u00f3zgu i w rdzeniu kr\u0119gowym. Neurony w m\u00f3zgu i rdzeniu kr\u0119gowym, odpowiedzialne s\u0105 za kreowanie polece\u0144 dla obwodowego uk\u0142adu nerwowego: nerw\u00f3w sromowych i miednicznych. To one przewodz\u0105 bod\u017ace bezpo\u015brednio do mi\u0119\u015bni i receptor\u00f3w czuciowych, o ile nie uleg\u0142y uszkodzeniu. Zaburzenia przewodnictwa nerwowego rozwijaj\u0105 si\u0119 najcz\u0119\u015bciej w wyniku urazu nerw\u00f3w, choroby neurologicznej lub wady wrodzonej. Je\u017celi dosz\u0142o do urazu, m\u00f3zg nie mo\u017ce ju\u017c nadzorowa\u0107 czynno\u015bci zwieraczy skutecznie, co powoduje liczne, niepo\u017c\u0105dane skutki.<\/p>\n\n\n\n
Przyczyn\u0105 uraz\u00f3w nerw\u00f3w miednicy i problem\u00f3w zwieraczowych s\u0105 ci\u0105\u017ce i porody, d\u017awiganie, uszkodzenia lub zmiany zwyrodnieniowe kr\u0119gos\u0142upa, operacje ginekologiczne, urologiczne, anybiotykoterapia w stanach zapalnych dolnych dr\u00f3g moczowych, radioterapia. Uszkodzenie unerwienia p\u0119cherza, jelit lub zwieraczy nie daje si\u0119 naprawia\u0107 chirurgicznie ani farmakologicznie i wymaga post\u0119powania rehabilitacyjnego, kt\u00f3re nie mo\u017ce polega\u0107 wy\u0142\u0105cznie na \u0107wiczeniach.<\/p>\n\n\n\n
Uszkodzony uk\u0142ad nerwowy i nieprawid\u0142owe napi\u0119cie mi\u0119\u015bni, za niskie lub za wysokie, wymagaj\u0105 metod stymulacji. Regularnych, bezbolesnych, realizowanych samodzielnie w domu.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi nie ma wad w budowie narz\u0105d\u00f3w miednicy, natomiast zmieniony jest obraz tkanek, pogrubienie i beleczkowanie \u015bcian p\u0119cherza moczowego, zaniki mi\u0119\u015bni, obni\u017cenie \u015bcian pochwy, obni\u017cenie macicy, wypadanie odbytnicy, przetoki oraz zaburzenia funkcjonalne takie jak: os\u0142abione lub wzmo\u017cone napi\u0119cie zwieraczy, brak zdolno\u015bci do utrzymania skurczu przez kilka sekund, dyskoordynacja czynno\u015bci p\u0119cherza i zwieraczy, niemo\u017cno\u015b\u0107 utrzymania moczu, gaz\u00f3w lub stolca, zaleganie moczu, nienfekcyjne stany zapalne lub zaparcia \u2013 to s\u0105 to ewidentne wskazania do zabieg\u00f3w stymulacji.<\/p>\n\n\n\n
Czasami, znaczny stopie\u0144 obni\u017cenia narz\u0105d\u00f3w lub istniej\u0105ce przetoki wymagaj\u0105 operacji naprawczych, kt\u00f3re obowi\u0105zkowo powinny by\u0107 uzupe\u0142nione o rehabilitacj\u0119. Jednak nie ma ta\u015bmy ani siatki, kt\u00f3ra usprawnia przewodnictwo nerwowe lub wzmacnia mi\u0119\u015bnie, poprawia ukrwienie, istotne dla zapobiegania infekcjom i atrofii tkanek. Nie czyni\u0105 tego r\u00f3wnie\u017c iniekcje kwasu hialuronowego, kolagenu czy zabiegi laseroterapii. S\u0105 to dzia\u0142ania dora\u017ane, kt\u00f3re poprawiaj\u0105 komfort \u017cycia na kilka miesi\u0119cy. Zabieg trzeba powt\u00f3rzy\u0107 lub zmaga\u0107 si\u0119 z nawrotem i cz\u0119sto nasileniem problem\u00f3w, bo dzia\u0142a wy\u0142\u0105cznie na zmniejszenie objaw\u00f3w, a nie przyczyn. Celem chirurgii jest odtworzenie stosunk\u00f3w anatomicznych, ale pacjentki zoperowanej nie mo\u017cna uzna\u0107 za wyleczon\u0105. Jej s\u0142abe mi\u0119\u015bnie nadal b\u0119d\u0105 s\u0142abe, atrofia tkanek w wyniku zaburze\u0144 ukrwienia b\u0119dzie si\u0119 pog\u0142\u0119bia\u0107, pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe dolegliwo\u015bci, nagl\u0105ce parcia, zaleganie moczu, zaparcia. Celem rehabilitacji, nieosi\u0105galnym dla technik chirurgicznych, jest wzmocnienie mi\u0119\u015bni, poprawa ukrwienia i odbudowa kontroli m\u00f3zgu nad czynno\u015bci\u0105 zwieraczy. Osoba zdrowia nie martwi si\u0119 o ich dzia\u0142anie kiedy kicha, kaszle lub biega.<\/p>\n\n\n\n
W przypadku uszkodzenia nerw\u00f3w obwodowych w wyniku urazu lub demielinizacji, czyli najcz\u0119\u015bciej spotykanych przyczyn nietrzymania czy zapar\u0107, skuteczno\u015b\u0107 terapii opartej o zabiegi elektrostymulacji funkcjonalnej i \u0107wiczenia EMG-biofeedback wynosi oko\u0142o 90%. Oczywi\u015bcie przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce terapia jest prowadzona prawid\u0142owo i systematycznie. Nerwy obwodowe mog\u0105 w znacznym stopniu regenerowa\u0107. Rozleg\u0142e uszkodzenia, np. po wypadku, mog\u0105 wymaga\u0107 interwencji chirurga, zeszycia, pomostowania lub przeszczepu nerwu, a nast\u0119pnie zabieg\u00f3w stymulacji. Nie tylko nerwy obwodowe, ale i mielina nerwowa ulega regeneracji i je\u017celi ktokolwiek twierdzi, \u017ce jest inaczej, powinien uzupe\u0142ni\u0107 wiedz\u0119. Polecam dost\u0119pny w sieci artyku\u0142: \u201eRepair of peripheral nerves. Remyelination that works\u201d. Nieznaj\u0105cy j\u0119zyka angielskiego mog\u0105 skorzysta\u0107 z dost\u0119pnego w sieci t\u0142umacza.<\/p>\n\n\n\n
Proces regeneracji nerw\u00f3w a nast\u0119pnie odbudowy kontroli nad czynno\u015bci\u0105 zwieraczy jest roz\u0142o\u017cony w czasie. Z\u0142amana ko\u015b\u0107 zrasta si\u0119 w kilka tygodni, zerwany mi\u0119sie\u0144 kilka miesi\u0119cy a uszkodzony nerw, od kilku do kilkunastu miesi\u0119cy, zale\u017cnie od wielu zmiennych. O ile urazy rdzenia kr\u0119gowego czy przepuklina oponowo-rdzeniowa, mog\u0105 w znacznym stopniu utrudni\u0107, a nawet uniemo\u017cliwi\u0107 odzyskanie kontroli nad opr\u00f3\u017cnianiem p\u0119cherza lub jelit, to bez wdro\u017cenia regularnej terapii na okres minimum kilkunastu miesi\u0119cy, nie mo\u017cna wyrokowa\u0107 o tym, \u017ce kontroli nad czynno\u015bci\u0105 zwieraczy nie da si\u0119 usprawni\u0107. Fakt, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 takich chorych nie kontroluje w pe\u0142ni potrzeb fizjologicznych nie wynika z tego, \u017ce ich nerwy nie maj\u0105 szans na regeneracj\u0119 lecz z tego, \u017ce praktycznie nikt z uszkodzeniem rdzenia kr\u0119gowego nie stosuje stymulacji. A szkoda, bo wytrwa\u0142ym mo\u017ce pom\u00f3c uwolni\u0107 si\u0119 od cewnika i pieluchomajtek.<\/p>\n\n\n\n
Dlaczego wspominam o stymulacji funkcjonalnej? Bo to jedyna, naukowo potwierdzona metoda regeneracji nerw\u00f3w i podtrzymania witalno\u015bci mi\u0119\u015bni, kt\u00f3re utraci\u0142y unerwienie. Stymulacja funkcjonalna to nie 10 ani 20 zabieg\u00f3w po 10 minut, tylko konsekwentna, realizowana w domu wed\u0142ug okre\u015blonych zasad terapia, kt\u00f3ra nie ma nic wsp\u00f3lnego z klasyczn\u0105 fizykoterapi\u0105. Stymulacja nie powinna by\u0107 bierna lecz wymaga aktywno\u015bci ze strony pacjenta. Wtedy dzia\u0142a najlepiej.<\/p>\n\n\n\n
Nie da si\u0119 zregenerowa\u0107 nerw\u00f3w i odbudowa\u0107 si\u0142y i ukrwienia mi\u0119\u015bni, uciskaj\u0105c palcem na \u015bciany pochwy lub odbytu lub pr\u00f3buj\u0105c samodzielnie napina\u0107 mi\u0119\u015bnie, kt\u00f3re utraci\u0142y unerwienie. Wygenerowane w g\u0142owie polecenie nie dotrze do mi\u0119\u015bni i nie spowoduje skurczu. Skurcz mi\u0119\u015bni pora\u017conych mo\u017ce spowodowa\u0107 jedynie stymulacja. W zabiegach stymulacji stosuje si\u0119 elektrody dopochwowe lub doodbytnicze, zale\u017cnie od wskaza\u0144. Cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c elektrody samoprzylepne, nadkr\u0119gos\u0142upowo, w celu regeneracji struktur nerwowych. Zabiegi s\u0105 proste w realizacji i bezbolesne. Trwaj\u0105 oko\u0142o 20 minut dziennie, kilka razy w tygodniu.<\/p>\n\n\n\n
Ze wzgl\u0119du na ilo\u015b\u0107 i regularno\u015b\u0107 zabieg\u00f3w stymulacji, nale\u017cy je wykonywa\u0107 w domu, ale po przeszkoleniu przez specjalist\u0119 znaj\u0105cego temat. Podstawowym badaniem, kt\u00f3re powinno by\u0107 wykonane przed wdro\u017ceniem stymulacji, jest elektromiografia mi\u0119\u015bni miednicy (EMG).<\/p>\n\n\n\n
Bezbolesna i nieinwazyjna, pozwala oceni\u0107 czynno\u015b\u0107 bioelektryczn\u0105 mi\u0119\u015bni, ich zdolno\u015b\u0107 do napinania si\u0119 i relaksacji, oraz wp\u0142yw zmian zwyrodnieniowych kr\u0119gos\u0142upa na zaburzenia przewodnictwa nerwowego. Elektromiografia stanowi podstaw\u0119 dla okre\u015blenia indywidualnych, w\u0142a\u015bciwych parametr\u00f3w stymulacji oraz \u0107wicze\u0144 biofeedback, s\u0142u\u017c\u0105cych reedukacji nerwowo-mi\u0119\u015bniowej.<\/p>\n\n\n\n
Czy warto podj\u0105\u0107 wysi\u0142ek stosowania domowej rehabilitacji? Na to pytanie ka\u017cdy musi odpowiedzie\u0107 sobie sam. Wielu moich pacjent\u00f3w ma za sob\u0105 lata nieskutecznego leczenia farmakologicznego zaburze\u0144 czynno\u015bci p\u0119cherza lub zwieraczy, b\u00f3l\u00f3w miednicy, zapar\u0107. Wydali tysi\u0105ce z\u0142otych na wizyty i lekarstwa, podk\u0142adki, pieluchomajtki, cewniki. Zestaw do stymulacji, diagnostyka EMG i przeszkolenie do realizowania zabieg\u00f3w w domu, to koszt oko\u0142o 1000 \u2013 1200 z\u0142. Szanse na popraw\u0119 zdrowia s\u0105 niepor\u00f3wnywalnie wi\u0119ksze ni\u017c wskutek farmakoterapii lub braku dzia\u0142ania. Masz wyb\u00f3r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wst\u0119p do rehabilitacji mi\u0119\u015bni dna miednicy.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24489,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[68,45],"tags":[54,52,53],"class_list":["post-24440","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-rehabilitacja-proktologiczna","category-rehabilitacja-uroginekologiczna","tag-nietrzymanie","tag-ntm","tag-nts"],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/trzymajznami.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/wooden-door-entry-garden-3652660.jpg",1280,854,false],"thumbnail":["https:\/\/trzymajznami.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/wooden-door-entry-garden-3652660-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/trzymajznami.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/wooden-door-entry-garden-3652660-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/trzymajznami.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/wooden-door-entry-garden-3652660-768x512.jpg",768,512,true],"large":["https:\/\/trzymajznami.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/wooden-door-entry-garden-3652660-1024x683.jpg",1024,683,true],"1536x1536":["https:\/\/trzymajznami.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/wooden-door-entry-garden-3652660.jpg",1280,854,false],"2048x2048":["https:\/\/trzymajznami.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/wooden-door-entry-garden-3652660.jpg",1280,854,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/author\/admin\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Wst\u0119p do rehabilitacji mi\u0119\u015bni dna miednicy.","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24440","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24440"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24440\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24491,"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24440\/revisions\/24491"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24489"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24440"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24440"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24440"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}