{"id":24451,"date":"2021-02-08T14:00:08","date_gmt":"2021-02-08T13:00:08","guid":{"rendered":"http:\/\/trzymajznami.pl\/?p=24451"},"modified":"2021-03-31T21:23:10","modified_gmt":"2021-03-31T19:23:10","slug":"urazy-i-regeneracja-nerwow-obwodowych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/2021\/02\/08\/urazy-i-regeneracja-nerwow-obwodowych\/","title":{"rendered":"Uszkodzenia i regeneracja nerw\u00f3w obwodowych"},"content":{"rendered":"\n<p><em>Uszkodzone nerwy obwodowe mog\u0105 powodowa\u0107 zaburzenia czucia, mrowienia, dr\u0119twienia, odczucia przep\u0142ywu pr\u0105du, wzmo\u017cone napi\u0119cie mi\u0119\u015bni, m\u0119czliwo\u015b\u0107<\/em> <em>oraz r\u00f3\u017cnego stopnia niedow\u0142ady. Najcz\u0119\u015bciej spotykane to opadanie stopy, opadanie powieki lub k\u0105cika ust, r\u00f3\u017cnego typu niedow\u0142ady mi\u0119\u015bni r\u0119ki a tak\u017ce, o czym w kontek\u015bcie uraz\u00f3w nerw\u00f3w wspomina si\u0119 rzadko, niedow\u0142ady mi\u0119\u015bni miednicy skutkuj\u0105ce trudno\u015bciami z utrzymaniem moczu lub stolca lub trudno\u015bciami z oddawaniem moczu i przewlek\u0142ymi zaparciami.Wszytkie objawy tego typu<\/em> <em>wymagaj\u0105 konsultacji specjalistycznej. Zaburzenia czuciowe, <em>b\u00f3le i pogorszenie czynno\u015bci mi\u0119\u015bni ko\u0144czyn, tu\u0142owia lub zwieraczy,<\/em> mog\u0105 by\u0107 pocz\u0105tkiem rozwijaj\u0105cej si\u0119 neuropatii \u2013 zmian degeneracyjnych nerw\u00f3w, kt\u00f3rym mo\u017cna i warto zapobiega\u0107. Leki mog\u0105 \u0142agodzi\u0107 objawy, ale nie zast\u0119puj\u0105 post\u0119powania rehabilitacyjnego. Bez niego, problemy mog\u0105 wraca\u0107 i nasila\u0107 si\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0105 uszkodze\u0144 nerw\u00f3w s\u0105 wypadki w czasie pracy lub uprawiania sportu, wypadki komunikacyjne, z\u0142amania ko\u0144czyn, urazy staw\u00f3w, zmiany zwyrodnieniowe kr\u0119gos\u0142upa powoduj\u0105ce wypadni\u0119cie dysku, jego migracj\u0119 w kierunku opony rdzenia lub korzeni nerwowych, powik\u0142ania jatrogenne po operacjach kr\u0119gos\u0142upa lub staw\u00f3w. Pora\u017cenia mog\u0105 wyst\u0105pi\u0107 r\u00f3wnie\u017c wskutek stan\u00f3w zapalnych, intensywnej antybiotykoterapii, radioterapii, d\u0142ugotrwa\u0142ego ucisku (tzw. Zesp\u00f3\u0142 sobotniej nocy). W pracy spotykam najcz\u0119\u015bciej chorych z uszkodzeniem nerw\u00f3w r\u0119ki, nerwu strza\u0142kowego, piszczelowego, pora\u017ceniem nerw\u00f3w twarzowych i uszkodzeniami nerw\u00f3w sromowych i miednicznych, ale przez ponad 20 lat byli r\u00f3wnie\u017c chorzy z uszkodzeniem nerwu przeponowego, nerwu sk\u00f3rnego uda, nerwu mi\u0119\u015bniowo-sk\u00f3rnego etc. etc.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Je\u017celi objawy neurologiczne takie jak: zaburzenia czucia, ciep\u0142oty, niedow\u0142ad lub pora\u017cenie mi\u0119\u015bni nie ust\u0119puj\u0105 samoistnie w ci\u0105gu kilku <em>dni \u2013 konieczne jest wykonanie bada\u0144 obrazowych (USG, MRI), konsultacja lekarska odno\u015bnie ewentualnej ingerencji chirurgicznej oraz post\u0119powanie rehabilitacyjne.<\/em><\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Pojawia si\u0119 pytanie: jakie metody rehabilitacji warto zastosowa\u0107?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Co chyba najwa\u017cniejsze, prawie wszystkie uszkodzenia nerw\u00f3w obwodowych mog\u0105 zregenerowa\u0107, ale wymaga to zastosowania w\u0142a\u015bciwych metod. Znacznego stopnia uszkodzenia i ubytki nerw\u00f3w oraz uwolnienie nerwu od ucisku innych tkanek lub implantu, wymagaj\u0105 interwencji chirurgicznej. Zmiany neuropatyczne, czyli skutki uszkodzenia tkanki nerwowej dla niej samej i unerwianych przez ni\u0105 narz\u0105d\u00f3w, wymagaj\u0105 post\u0119powania rehabilitacyjnego. Jednak\u017ce sama rehabilitacja ruchowa: \u0107wiczenia, masa\u017ce oraz fizykoterapia: wir\u00f3wki, laseroterapia, \u201epr\u0105dy\u201d w seriach po 10 zabieg\u00f3w, to jednak o wiele za ma\u0142o, aby zagwarantowa\u0107 prawid\u0142owe warunki do regeneracji nerw\u00f3w. <em>Niestety, takie s\u0105 standardy w NFZ<\/em><\/em>, st\u0105d w<em>ielu do\u015bwiadczonych chirurg\u00f3w lub neurolog\u00f3w ma ograniczone zaufanie, co do mo\u017cliwo\u015bci regeneracji powa\u017cnych uszkodze\u0144 w wyniku rehabilitacji i m\u00f3wi\u0105 pacjentom o niewielkich szansach na powr\u00f3t do sprawno\u015bci. Je\u017celi ich pacjenci korzystaj\u0105 wy\u0142\u0105cznie z metod wymienionych powy\u017cej, to te opinie s\u0105 w pe\u0142ni uzasadnione.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zasady skutecznej rehabilitacji po uszkodzeniu nerw\u00f3w s\u0105 proste:<\/em><\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><em>diagnostyka bioelektrycznej czynno\u015bci mi\u0119\u015bni w badaniu sEMG w gabinecie rehabilitacji (o elektromiografii przeczytaj <strong><a href=\"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/category\/podstawowe-pojecia\/\">tutaj<\/a><\/strong>)<\/em><\/li><li><em>codzienne zabiegi elektrostymulacji realizowane we w\u0142asnym domu<\/em><\/li><li><em>usprawniaj\u0105ce \u0107wiczenia ruchowe zapobiegaj\u0105ce zmianom w stawach, tkance \u0142\u0105cznej i mi\u0119\u015bniowej<\/em><\/li><li><em>w okre\u015blonych przypadkach ortezowanie<\/em><\/li><li><em>w przypadku znacznego stopnia [pora\u017ce\u0144 wiotkich \u2013 terapia <strong><a href=\"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/category\/podstawowe-pojecia\/\">sEMG-biofeedback<\/a><\/strong><\/em><\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><em>Punktem wyj\u015bcia do okre\u015blenia w\u0142a\u015bciwej, daj\u0105cej najwi\u0119cej szans na regeneracj\u0119 nerw\u00f3w i powr\u00f3t funkcji ruchowych metody rehabilitacji jest wiedza o tym, \u017ce jednym z podstawowych czynnik\u00f3w decyduj\u0105cych o procesach \u017cyciowych kom\u00f3rek nerwowych i mi\u0119\u015bniowych jest pr\u0105d, a architektem steruj\u0105cym procesami naprawczymi za po\u015brednictwem szlak\u00f3w nerwowych, jest m\u00f3zg. To m\u00f3zg aktywuje cia\u0142o wytwarzaj\u0105c pr\u0105d, a neurony przewodz\u0105 go tkanek. Je\u017celi s\u0105 uszkodzone, parametry pr\u0105dowe ulegaj\u0105 niekorzystnym modyfikacjom, tkanki otrzymuj\u0105 za du\u017co lub za ma\u0142o pr\u0105du, co zaburza ich procesy \u017cyciowe.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>O ile masa\u017ce i wir\u00f3wki mog\u0105 poprawia\u0107 ukrwienie a laser stymulowa\u0107 do regeneracji, to \u017cadna z tych metod nie dostarcza pobudze\u0144 elektrycznych o odpowiednich parametrach. To mo\u017ce zrobi\u0107 jedynie odpowiednio zaprogramowany stymulator. Rehabilitacja ruchowa jest wa\u017cna dla zapobiegania przykurczom i wt\u00f3rnym skutkom niedow\u0142adu, ale jej wp\u0142yw na procesy reinerwacji jest niewielki.<\/em> <em>Pr\u0105du o odpowiednich <em>dla regeneruj\u0105cych nerw\u00f3w i pora\u017conych mi\u0119\u015bni<\/em><\/em> <em>parametrach nie dostarcza. <\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Stymulacja elektryczna mi\u0119\u015bni pora\u017conych wiotko jest niestety, cz\u0119sto realizowana z zastosowaniem tzw. pr\u0105d\u00f3w tr\u00f3jk\u0105tnych, kt\u00f3re nie tylko nigdy i nikomu nie przywr\u00f3ci\u0142y utraconej funkcji ruchowej, ale ju\u017c prawie 40 lat temu uznano je za szkodliwe dla procesu reinerwacji. (opublikowano w Molecular Biology of the Cell \u2013 wyd I 1983)<\/em> <em>C\u00f3\u017c zatem?<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Osobi\u015bcie prac\u0119 z pacjentem, kt\u00f3ry ma uszkodzony uk\u0142ad nerwowy i zaburzenia czynno\u015bci mi\u0119\u015bni rozpoczynam zawsze od wykonania nieinwazyjnej, bezbolesnej elektromiografii powierzchniowej, z elektrodami naklejanymi w obszarze wyst\u0119powania zaburze\u0144. Elektromiografia ig\u0142owa s\u0142u\u017cy innym celom i nie wnosi informacji potrzebnych do kszta\u0142towania procesu rehabilitacji. Bez elektromiografii powierzchniowej, terapeuta nie mo\u017ce oceni\u0107 ilo\u015bci jednostek ruchowych, kt\u00f3re zachowa\u0142y zdolno\u015b\u0107 do reagowania na pr\u00f3b\u0119 napinania mi\u0119\u015bni, sposobu ich rekrutacji, napi\u0119cia spoczynkowego, kt\u00f3rego warto\u015b\u0107 koreluje z faz\u0105 reinerwacji a tym samym, nie mo\u017ce we w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b okre\u015bli\u0107 parametr\u00f3w zabieg\u00f3w elektrostymulacji funkcjonalnej (FES).<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>FES to nie jest fizykoterapia i \u201era\u017cenie pr\u0105dem tr\u00f3jk\u0105tnym\u201d, powoduj\u0105ce czasem oparzenia sk\u00f3ry. FES to zabieg \u0142agodnej, bezbolesnej stymulacji, o parametrach \u015bci\u015ble okre\u015blonych odpowiednio do stanu czynno\u015bciowego i etapu reinerwacji, realizowany w warunkach domowych, przez minimum 2 godziny dziennie i je\u015bli to mo\u017cliwe i wskazane, po\u0142\u0105czony z \u0107wiczeniami lub terapi\u0105 EMG-biofeedback.<\/em> <em>Systematyczne pobudzanie aktywno\u015bci bioelektrycznej kom\u00f3rek nerwowych i mi\u0119\u015bni za pomoc\u0105 FES, podtrzymuje ich procesy \u017cyciowe, zapobiega degeneracji i aktywuje mechanizmy naprawcze, oparte o ekspresj\u0119 neurotrofin (BDNF,CNTF) i czynnik\u00f3w wzrostu nerw\u00f3w (NGF), bia\u0142ek regeneruj\u0105cych tkank\u0119 nerwow\u0105. Systematycznie, oznacza codziennie lub minimum 5 x w tygodniu oraz do skutku, bez \u017cadnych d\u0142u\u017cszych przerw, kt\u00f3re zaburzaj\u0105 proces.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Zabiegi FES realizuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie w domu, mo\u017cna te\u017c zabra\u0107 stymulator do sanatorium lub na pobyt w o\u015brodku rehabilitacji. Aparat jest ma\u0142y, na bateri\u0119\/akumulator, i mo\u017cna z nim w czasie stymulacji chodzi\u0107. Jest bezpieczny nawet dla ma\u0142ych dzieci. Proponowane w standardzie NFZ, 10 \u2013 15 minut stymulacji w serii po 10 (ciekawe czemu nie 12?) zabieg\u00f3w, to kropla w morzu potrzeb regeneruj\u0105cych nerw\u00f3w. Pacjent z ca\u0142kowitym pora\u017ceniem wiotkim, potrzebuje ponad roku codziennej, 2 \u2013 3 godzinnej stymulacji, aby jego mi\u0119\u015bnie zacz\u0119\u0142y si\u0119 napina\u0107 zgodnie z wol\u0105. Mniejsze uszkodzenia regeneruj\u0105 szybciej. Bardzo pomocna jest r\u00f3wnie\u017c terapia EMG-biofeedback, metoda wizualizowania napi\u0119cia mi\u0119\u015bni w formie gier. Rehabilitacja przestaje by\u0107 nudna i nu\u017c\u0105ca i zmienia si\u0119 we wsp\u00f3\u0142zawodnictwo z w\u0142asnym cia\u0142em. Mobilizuje m\u00f3zg, aby usprawni\u0142 uk\u0142ad nerwowy w spos\u00f3b, kt\u00f3ry pozwoli na osi\u0105ganie coraz lepszych wynik\u00f3w w grach, a to jest mo\u017cliwe tylko dzi\u0119ki poprawie funkcjonalnej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Autorzy rozdzia\u0142u o regeneracji uk\u0142adu nerwowego, zamieszczonego w obszernej ksi\u0105\u017cce \u201eFundamental Neuroscience\u201d (Fundamentalna Neuronauka) pod red. Larry&#8217;ego Squire, na stronie 464 odnosz\u0105 si\u0119 do istoty zabieg\u00f3w stymulacji mi\u0119\u015bni i nerw\u00f3w i ujmuj\u0105 potrzeb\u0119 stymulacji i terapii sEMG-biofeedback nast\u0119puj\u0105co, cyt.: \u201eDla wielu populacji neuron\u00f3w, transmisja synaptyczna i fizjologiczna aktywno\u015b\u0107 kom\u00f3rek docelowych, odgrywa wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w regulacji mechanizm\u00f3w prze\u017cycia neuron\u00f3w. Zar\u00f3wno czynniki neurotroficzne jak i aktywno\u015b\u0107 elektryczna\/transmisja synaptyczna, pe\u0142ni\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w regulowaniu apoptozy i s\u0105 \u015bci\u015ble powi\u0105zane funkcjonalnie\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>Reasumuj\u0105c, zacytuj\u0119 fragment mojej przygotowywanej do druku ksi\u0105\u017cki o metodach regeneracji uk\u0142adu nerwowego:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em>\u201e&#8230;w leczeniu zaburze\u0144 czynno\u015bci mi\u0119\u015bni, pora\u017ce\u0144 wiotkich lub spastycznych, pogorszenia przewodnictwa nerw\u00f3w oraz b\u00f3l\u00f3w przewlek\u0142ych spowodowanych przez urazy, choroby lub wady wrodzone obwodowego i o\u015brodkowego uk\u0142adu nerwowego, wykorzystanie zabieg\u00f3w stymulacji funkcjonalnej (FES) oraz nieinwazyjnej, powierzchniowej elektromiografii (sEMG), nale\u017cy uzna\u0107 za <\/em><strong><em>obowi\u0105zkowe, <\/em><\/strong><em>bo istniej\u0105 ku temu trzy wa\u017cne powody:<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Elektromiografia<\/strong><\/em><em> jest jedynym, obiektywnym badaniem bioelektrycznej czynno\u015bci mi\u0119\u015bni, pozwalaj\u0105cym zebra\u0107 wiele istotnych danych o sposobie aktywacji mi\u0119\u015bni do skurczu oraz ich zdolno\u015bci do relaksacji, daj\u0105c naukowe podstawy do w\u0142a\u015bciwego kszta\u0142towania procesu rehabilitacji. <\/em><em>Wsp\u00f3\u0142czesna medycyna powinna opiera\u0107 si\u0119 na zasadach EBM (Evidence Based Medicine), czyli na obiektywnych dowodach naukowych. W odniesieniu do oceny napi\u0119cia mi\u0119\u015bniowego, warunek ten spe\u0142nia jedynie elektromiografia.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><em><strong>Mi\u0119\u015bnie<\/strong><\/em><em> aktywowane s\u0105 do czynno\u015bci przez neurony w m\u00f3zgu i rdzeniu kr\u0119gowym. Wzorzec tej aktywacji w formie wizualnej, reprezentuj\u0105cej zmiany napi\u0119cia mo\u017cna nie tylko obserwowa\u0107 w badaniu sEMG, ale r\u00f3wnie\u017c modyfikowa\u0107 go w po\u017c\u0105danym kierunku, dzi\u0119ki technice sEMG-biofeedback oraz odpowiednio dobranym parametrom stymulacji funkcjonalnej.<\/em><\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>Stymulacja funkcjonalna<\/em><\/strong><em> o parametrach dostosowanych do potrzeb pacjenta jest najskuteczniejsz\u0105, przynosz\u0105c\u0105 naukowo udowodnione efekty oraz mo\u017cliw\u0105 do codziennego stosowania, metod\u0105 odbudowy mieliny nerwowej, regeneracji nerw\u00f3w, normalizacji napi\u0119cia mi\u0119\u015bniowego i zapobiegania zanikom mi\u0119\u015bni obj\u0119tych pora\u017ceniem lub niedow\u0142adem. Nie istniej\u0105 \u0107wiczenia ruchowe, ani inne formy terapii, kt\u00f3re mog\u0142yby j\u0105 zast\u0105pi\u0107.<\/em><em><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uszkodzone nerwy obwodowe mog\u0105 powodowa\u0107 zaburzenia czucia, mrowienia, dr\u0119twienia, odczucia przep\u0142ywu pr\u0105du, wzmo\u017cone napi\u0119cie mi\u0119\u015bni, m\u0119czliwo\u015b\u0107 oraz r\u00f3\u017cnego stopnia niedow\u0142ady. Najcz\u0119\u015bciej spotykane to opadanie stopy, opadanie powieki lub k\u0105cika ust, r\u00f3\u017cnego typu niedow\u0142ady mi\u0119\u015bni r\u0119ki a tak\u017ce, o czym w kontek\u015bcie uraz\u00f3w nerw\u00f3w wspomina si\u0119 rzadko, niedow\u0142ady mi\u0119\u015bni miednicy skutkuj\u0105ce trudno\u015bciami z utrzymaniem moczu lub &#8230; <a title=\"Uszkodzenia i regeneracja nerw\u00f3w obwodowych\" class=\"read-more\" href=\"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/2021\/02\/08\/urazy-i-regeneracja-nerwow-obwodowych\/\" aria-label=\"More on Uszkodzenia i regeneracja nerw\u00f3w obwodowych\">Czytaj dalej<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":24536,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-24451","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-urazy-nerwow-obwodowych-rehabilitacja"],"uagb_featured_image_src":{"full":["https:\/\/trzymajznami.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/spider-silk-bokeh-rain-1287407.jpg",1280,853,false],"thumbnail":["https:\/\/trzymajznami.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/spider-silk-bokeh-rain-1287407-150x150.jpg",150,150,true],"medium":["https:\/\/trzymajznami.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/spider-silk-bokeh-rain-1287407-300x200.jpg",300,200,true],"medium_large":["https:\/\/trzymajznami.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/spider-silk-bokeh-rain-1287407-768x512.jpg",768,512,true],"large":["https:\/\/trzymajznami.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/spider-silk-bokeh-rain-1287407-1024x682.jpg",1024,682,true],"1536x1536":["https:\/\/trzymajznami.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/spider-silk-bokeh-rain-1287407.jpg",1280,853,false],"2048x2048":["https:\/\/trzymajznami.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/02\/spider-silk-bokeh-rain-1287407.jpg",1280,853,false]},"uagb_author_info":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/author\/admin\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"Uszkodzone nerwy obwodowe mog\u0105 powodowa\u0107 zaburzenia czucia, mrowienia, dr\u0119twienia, odczucia przep\u0142ywu pr\u0105du, wzmo\u017cone napi\u0119cie mi\u0119\u015bni, m\u0119czliwo\u015b\u0107 oraz r\u00f3\u017cnego stopnia niedow\u0142ady. Najcz\u0119\u015bciej spotykane to opadanie stopy, opadanie powieki lub k\u0105cika ust, r\u00f3\u017cnego typu niedow\u0142ady mi\u0119\u015bni r\u0119ki a tak\u017ce, o czym w kontek\u015bcie uraz\u00f3w nerw\u00f3w wspomina si\u0119 rzadko, niedow\u0142ady mi\u0119\u015bni miednicy skutkuj\u0105ce trudno\u015bciami z utrzymaniem moczu lub&hellip;","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24451","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24451"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24451\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":24597,"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/24451\/revisions\/24597"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24451"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24451"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/trzymajznami.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24451"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}